Percepcja słuchowa w codziennych sytuacjach u dorosłych osób z autyzmem

Osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu często mają specyficzną wrażliwość sensoryczną w porównaniu do osób neurotypowych. Prezentują szczególnie większe trudności z przetwarzaniem bodźców dźwiękowych. Taki stan nie ma związku z deficytami, czy też utratą słuchu. Przede wszystkim problem dotyczy słyszenia mowy. Jest to dość powszechne doświadczenie u osób z autyzmem.

Oprócz wyzwań komunikacyjnych związanych z rozumieniem niedopowiedzeń, przenośni i ukrytych znaczeń mogą również mieć większe trudności z nadaniem sensu dźwiękom, które docierają do nich z otoczenia, z określaniem skąd pochodzą poszczególne dźwięki lub też rozumieniem tego, co inni ludzie mówią. Szczególnie dotyczy to rozpoznawania mowy w szumie, w hałasie i przy dużej ilości różnych bodźców. Takie problemy zgłaszają zarówno osoby z diagnozą zaburzeń ze spektrum autyzmu, jak i samoidentyfikujące się, bez diagnozy klinicznej.

Trudności w tym obszarze są szczególnie widoczne w codziennych sytuacjach. Mają istotny wpływ na komunikację społeczną w interakcjach z innymi ludźmi.

Źródło:

„Exploring auditory perception experiences in daily situations in autistic adults”

Autism, 14.11.2025 r. (online)

tutaj

Apraksja mowy w autyzmie

Apraksja mowy to zaburzenie planowania ruchu artykulatorów (warg, języka, podniebienia, żuchwy, itp.). Normalnie mózg wysyła sygnały, które przekazują tym wszystkim strukturom informacje o tym, jak mają się poruszać, aby wydawać określone dźwięki. U dziecka cierpiącego na apraksję mózg ma trudności z komunikowaniem się z mięśniami kontrolującymi mowę. Jest to zaburzenie wrodzone, a jego przyczyny są raczej nieznane.

Dane pokazują, że nawet niespełna 2/3 dzieci z autyzmem może mieć apraksję mowy.

Apraksja często objawia się różnymi, nawet nie zawsze takimi samym błędami w głoskach podczas wymawiania sylab i słów. Dziecko może wypowiadać je za każdym razem trochę inaczej. Występują trudności w płynnym formułowaniu ciągów dźwięków, czy sylab, wtedy pojawiają się dłuższe przerwy między nimi. Pojawiać się może też specyficzna melodia mowy, a to już jest bardzo charakterystyczne dla osób z autyzmem.

Diagnozę przeprowadzić może logopeda i nie jest ona prosta, ponieważ autyzm związany jest z różnymi problemami behawioralnymi, społecznymi i komunikacyjnymi. A zdarza się też, że z powodu trudności w rozwoju mowy małe dzieci są błędnie diagnozowane jako autystyczne, ponieważ rozwój ich umiejętności artykulacyjnych i fonologicznych może być zakłócony. To z kolei powoduje problemy w relacjach i zachowaniu.

Terapię również może prowadzić logopeda. Polega ona głównie na poprawie produkcji i zrozumiałości mowy przy pomocy wielu różnych sposobów, a gdy zachodzi taka potrzeba wprowadzaniu alternatywnych/wspomagających metod komunikacji.